Công nghệ MX Addressable Simplex

NGÀY ĐĂNG 21/01/2026

📑 Mục lục

Trong bối cảnh các công trình hiện đại ngày càng yêu cầu cao về mức độ an toàn, độ ổn định và khả năng vận hành lâu dài, hệ thống báo cháy đã vượt xa vai trò phát hiện khói đơn thuần. MX Addressable là công nghệ báo cháy địa chỉ tiên tiến do Simplex - Johnson Controls phát triển, được xem là một trong những nền tảng báo cháy thông minh và đáng tin cậy nhất hiện nay.

Công nghệ MX Addressable của Simplex

MX Addressable là công nghệ báo cháy địa chỉ hai dây thế hệ mới do Simplex, thương hiệu chủ lực của tập đoàn Johnson Controls, phát triển. Công nghệ này được xây dựng trên nền tảng Powered Loop Architecture, cho phép truyền thông kỹ thuật số hai chiều và cấp nguồn cho thiết bị trực tiếp trên cùng một cặp dây vòng lặp.

Trong hệ thống MX, mỗi thiết bị địa chỉ không chỉ thực hiện chức năng phát hiện hoặc báo động, mà còn hoạt động như một nút giao tiếp thông minh, liên tục trao đổi dữ liệu trạng thái với tủ trung tâm. Nhờ đó, hệ thống đạt được khả năng giám sát chính xác, phản hồi nhanh và độ ổn định cao trong suốt vòng đời vận hành.

Công nghệ MX Addressable được triển khai trên các tủ báo cháy Simplex dòng ES như 4100ES, 4010ES và 4007ES thông qua các mô-đun giao diện vòng lặp MX (ES MX Interface Modules). Các mô-đun này chịu trách nhiệm:

Cấp nguồn cho vòng lặp MX
Giám sát truyền thông kỹ thuật số giữa tủ trung tâm và thiết bị hiện trường
Quản lý và điều khiển tối đa 250 thiết bị địa chỉ trên mỗi vòng lặp, bao gồm thiết bị khởi tạo và thiết bị thông báo

Mỗi vòng lặp MX có thể kết nối đồng thời đầu báo, mô-đun đầu vào/đầu ra và các thiết bị báo động địa chỉ. Trong đó, khả năng cấp dòng vòng lặp là yếu tố then chốt để đảm bảo vận hành ổn định, đặc biệt khi sử dụng các thiết bị tiêu thụ công suất cao như chuông - đèn báo cháy địa chỉ.

Các mô-đun MX thế hệ trước cung cấp dòng điện tối đa 500 mA mỗi vòng lặp, trong khi các mô-đun ESMX thế hệ mới đã được nâng cấp để cung cấp dòng điện lên đến 1 A mỗi vòng lặp. Sự cải tiến này cho phép:

Tăng số lượng thiết bị thông báo có thể cấp nguồn trực tiếp từ loop
Giảm phụ thuộc vào nguồn phụ bên ngoài
Nâng cao khả năng mở rộng và độ tin cậy của hệ thống trong các công trình lớn

Một đặc điểm quan trọng của công nghệ MX Addressable là khả năng đáp ứng đồng thời các yêu cầu của tiêu chuẩn UL (Bắc Mỹ) và EN54 (Châu Âu). Điều này giúp hệ thống vừa đảm bảo độ tin cậy và tính nhất quán cao, vừa đủ linh hoạt để triển khai hiệu quả tại các thị trường có yêu cầu tiêu chuẩn đa dạng như Châu Á, Trung Đông và Việt Nam.

Đặc điểm kỹ thuật cốt lõi của giao thức MX

Hệ thống MX sử dụng giao thức MX Digital với khả năng chịu nhiễu cao và độ tin cậy lớn. Theo tài liệu của Tyco/Johnson Controls, “MX Digital communications protocol được thiết kế để đảm bảo độ tin cậy cao và khả năng chịu lỗi, có thể hoạt động trên nhiều loại cáp hiện có”.

Vòng lặp MX là Class B hai dây (có thể ghép song song thành Class A) với tính năng tự giám sát mạch. Khoảng cách truyền thông tiêu chuẩn có thể lên đến gần 2000m (6560 ft). Đặc biệt, các giá đỡ cô lập (Isolator bases) có thể lắp đặt cho mỗi đầu báo để chia vòng lặp thành các đoạn riêng biệt, nhờ đó khi xảy ra chập ngắn, chỉ các thiết bị trong đoạn đó bị cô lập và không ảnh hưởng đến toàn hệ thống.

Bộ điều khiển MX có chức năng tự chẩn đoán và giám sát liên tục. LED trạng thái trên card MX Loop Interface hiển thị các thông tin như trạng thái đường loop, lỗi đo đất (earth monitor), tình trạng thiết bị và nguồn cung cấp. Hơn nữa, MX hỗ trợ chế độ Walk Test với khả năng tự động reset sau mỗi lần kiểm tra, giúp công tác bảo trì diễn ra thuận tiện hơn.

Dải thiết bị trong hệ thống MX Addressable

Hệ thống MX cung cấp một dải thiết bị phong phú, bao gồm cả đầu báo khói, nhiệt, đa cảm biến và các module giám sát/cảnh báo. Cụ thể:

Đầu báo (sensors): Gồm cảm biến khói quang điện, cảm biến nhiệt điện tử và đa cảm biến đa năng. Chẳng hạn, một sản mã sản phẩm như 4098-5255/5256 (cảm biến khói), 4098-5257/4098-5201 (cảm biến nhiệt), và 4098-5287/5288 (cảm biến đa năng) được sử dụng trong MX. Đầu báo MX có thiết kế thấp thoáng, tích hợp sẵn mã QR ở mặt trên để cài đặt địa chỉ mềm (soft-addressing) qua ứng dụng di động.

Module giám sát và điều khiển (I/O): Bao gồm các module đầu vào/đầu ra đa năng (I/O modules) để kết nối các cảm biến và báo tín hiệu từ thiết bị bên ngoài. Chẳng hạn mã 4090-5250, module Relay mã 4090-5259, module Mini-IAM mã 4090-5258, cùng nhiều module giám sát (Monitor ZAM), cô lập mạch (Line Isolator Module 4090-5206) và các dạng I/O chuyên dụng khác. Các module này giúp MX tích hợp linh hoạt với các thiết bị như cảm biến khác hoặc hệ thống ngoại vi (thang máy, HVAC…).

Nút nhấn khẩn cấp (Call points) và ngoại vi: Hệ thống MX cũng có các điểm kích hoạt thủ công (đầu báo khẩn) kiểu break-glass trong nhà và ngoài trời (mã 4099-5208, 4099-5209) với tính năng tự giám sát mạch ngắn. Ngoài ra còn có nút nhấn khẩn cấp đơn và kép (mã 4099-5214, 4099-5215, 4099-5216) dùng trong các khu vực nội bộ. Các module ngoại vi khác như đèn báo từ xa (LED indicator) và bộ cấp nguồn riêng cũng được hỗ trợ để hoàn thiện một hệ thống hoàn chỉnh.

Lợi ích và tính năng thông minh của MX Addressable

MX Addressable mang lại nhiều lợi ích và tính năng hiện đại so với hệ thống báo cháy truyền thống:

Tự chẩn đoán và giám sát liên tục: Card MX Loop Interface có LED báo trạng thái đường loop (giao tiếp, lỗi mass, nguồn) giúp kỹ thuật viên nhanh chóng xác định vị trí sự cố. Chức năng Walk Test cho phép kiểm tra toàn bộ hệ thống mà tự động ngắt tạm (silent) và tự reset sau khi hoàn thành. Các đầu báo MX còn tích hợp cơ chế bù trôi (drift compensation) và có thể cảnh báo khi cần vệ sinh cảm biến, giúp giảm thời gian bảo trì.

Giảm báo động giả - Thuật toán Fastlogic: Một tính năng nổi bật của MX là thuật toán Fastlogic (dựa trên dữ liệu cháy thực tế). Thay vì chỉ dùng ngưỡng cố định, Fastlogic phân tích các yếu tố như mật độ khói tích lũy, tốc độ thay đổi và so sánh với mẫu cháy thật. Kết quả là hệ thống duy trì độ nhạy cao với cháy thực nhưng lọc được nhiễu hay các hiện tượng không điển hình. Cụ thể, khi chuyển độ nhạy từ Normal sang Low, bảng điều khiển MX sẽ giảm độ nhạy với các mẫu khói không điển hình mà vẫn giữ nguyên khả năng phát hiện các mẫu cháy thông thường. Nhờ vậy, MX giúp giảm báo giả một cách đáng kể mà không ảnh hưởng đến thời gian phản ứng với cháy thật.

Địa chỉ mềm (Soft addressing): Để thuận tiện lập trình, MX cho phép ghi địa chỉ thiết bị bằng công cụ số hóa. Mỗi đầu báo được dán mã QR riêng; kỹ thuật viên chỉ cần dùng ứng dụng di động quét mã, nhập dữ liệu (vị trí, địa chỉ), và máy chủ sẽ tự động gán địa chỉ cho các thiết bị lần lượt. Phương thức này tránh việc nhập tay dễ sai sót và đẩy nhanh tiến độ lắp đặt so với địa chỉ tĩnh (bộ công tắc DIP) của các hệ thống cũ.

So sánh MX Addressable với MAPNET II và IDNet

Công nghệ MX Addressable là bước tiến so với các giải pháp báo cháy địa chỉ trước đây của Simplex:

Số thiết bị mỗi vòng: MX hỗ trợ 250 địa chỉ/vòng. Trong khi đó, hệ thống MAPNET II (cũ) chỉ giới hạn ở 127 thiết bị/vòng; IDNet (thế hệ sau) cũng giới hạn tối đa 250, nhưng phần cứng cũ có thể chỉ hỗ trợ 200 tùy cấu hình.
Giao tiếp và địa chỉ: Cả MAPNET II và IDNet đều yêu cầu địa chỉ cố định qua công tắc DIP. MX cải tiến bằng địa chỉ mềm như mô tả ở trên, giúp lắp đặt nhanh và không gặp lỗi trùng địa chỉ. Hơn nữa, giao thức MX hỗ trợ truyền dẫn dữ liệu thông minh, trong khi các giao thức cũ chỉ đơn giản truyền tín hiệu analog hoặc dữ liệu đơn giản.
Thuật toán xử lý: Thuật toán Fastlogic của MX có tính năng tối ưu hơn so với các thuật toán cơ bản trước đây. Ví dụ, MX phân tích nhiều chỉ báo khói và nhiệt một cách thông minh để giảm giả báo. Các hệ thống truyền thống (MAPNET II, IDNet cũ) thường chỉ dùng ngưỡng cố định hoặc đơn giản, dẫn đến khả năng báo giả cao hơn.
Tiêu chuẩn và thị trường: MX được thiết kế đáp ứng cả tiêu chuẩn UL (Mỹ) và EN54 (Châu Âu), phù hợp cho dự án quốc tế. Trong khi đó, MAPNET II và IDNet chủ yếu tuân thủ tiêu chuẩn UL tại thị trường Mỹ, ít có biến thể cho EN54. Ngoài ra, MX tập trung vào các thị trường ở châu Á/Trung Đông, còn MAPNET II/IDNet đã dần bị thay thế theo xu hướng toàn cầu hoá.

Tiêu chuẩn an toàn quốc tế của MX Addressable

Hệ thống MX Addressable tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn cháy quốc tế hàng đầu:

Tiêu chuẩn UL (Mỹ): Các đầu báo MX đáp ứng tiêu chuẩn UL 268 (đối với đầu báo khói) và UL 521 (đối với đầu báo nhiệt). Bảng điều khiển MX Loop Module được liệt kê theo UL 864 (standard dành cho bộ trung tâm báo cháy). Nhờ đó, MX được công nhận an toàn tại thị trường Hoa Kỳ.
Tiêu chuẩn EN54(Châu Âu): Thiết bị MX còn được phát triển theo chuẩn EN54 cho thị trường quốc tế. Cụ thể, đầu báo khói MX tương thích EN54-7, đầu báo nhiệt EN54-5, các module vòng lặp tuân EN54-18… Như Simplex khẳng định, “MX devices offer the best of both worlds” tức cả chuẩn UL và EN54 đều được đáp ứng. Nhờ có phê duyệt EN54, MX phù hợp dùng trong các công trình theo quy định Châu Âu.
Các chứng nhận khác: Hiện chưa có phê duyệt FM hay CSFM dành riêng cho MX. Tuy nhiên, với UL và EN54, MX đã đáp ứng hầu hết yêu cầu khắt khe của các dự án lớn toàn cầu.

Ứng dụng thực tế

Hệ thống MX Addressable thường được triển khai trong các công trình lớn, nơi đòi hỏi tính linh hoạt và độ tin cậy cao. Cụ thể:

Tòa nhà cao tầng, khách sạn, văn phòng: Hệ thống địa chỉ cho phép giám sát từng đầu báo riêng lẻ trong các khu vực phức hợp, đảm bảo cảnh báo nhanh và chính xác.
Bệnh viện, trường học, trung tâm y tế: Với khả năng xử lý tín hiệu đa cảm biến và giảm giả báo, MX phù hợp với môi trường yêu cầu an toàn cao như bệnh viện.
Nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp: Các đầu báo MX được thiết kế chịu được môi trường nhiều bụi, nhiệt độ biến đổi và hỗ trợ tích hợp vào hệ thống PLC/SCADA của nhà máy.
Trung tâm thương mại, siêu thị, nhà kho: Trong các không gian lớn, nhu cầu kết nối nhiều thiết bị và giám sát tập trung khiến MX là lựa chọn thích hợp.

Nhìn chung, MX Addressable mang đến giải pháp báo cháy thông minh, đa dạng thiết bị, phù hợp với các công trình yêu cầu cao về an toàn cháy nổ, đồng thời giúp đơn giản hóa công tác lắp đặt và bảo trì trong suốt vòng đời hệ thống.

Lợi ích kỹ thuật nổi bật: