Trung tâm điều hành thông minh IOC

NGÀY ĐĂNG 09/01/2026

Võ Hồng Tiên

Trước làn sóng đô thị hóa nhanh chóng, các thành phố đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về giao thông quá tải, ô nhiễm môi trường, sự cố hạ tầng, yêu cầu phục vụ người dân 24/7,... Trong bối cảnh đó, Trung tâm Điều hành Thông minh (IOC) nổi lên như một nền tảng điều hành cốt lõi, đóng vai trò quan trọng của đô thị hiện đại. IOC không chỉ hỗ trợ giám sát và xử lý sự cố, mà còn cho phép chính quyền chuyển sang mô hình quản trị chủ động, dựa trên dữ liệu thời gian thực và phân tích dự báo bằng trí tuệ nhân tạo.

Trung tâm Điều hành Thông minh và Tầm nhìn Chiến lược

Trung tâm điều hành thông minh (IOC - Intelligent Operation Center) là "bộ não số" của đô thị thông minh: một hệ thống hạ tầng số tập trung, đóng vai trò tích hợp, thu thập, phân tích và giám sát toàn bộ các luồng dữ liệu đô thị từ nhiều lĩnh vực (giao thông, an ninh, môi trường, y tế, giáo dục,...). Hệ thống này không chỉ phục vụ việc quan sát mà còn là công cụ hỗ trợ giao tiếp, tư vấn trực quan và vận hành văn phòng trên mọi thiết bị, cho phép các cấp lãnh đạo tiếp cận thông tin và ra quyết định từ xa một cách nhanh chóng.

Mục tiêu Cốt lõi của Hệ thống IOC

Hệ thống IOC được xây dựng nhằm tạo ra một nền tảng điều hành tập trung, nơi mọi hoạt động của đô thị trở nên minh bạch, đồng bộ, có thể kiểm soát được kết nối và điều phối trên cùng một hệ thống thống nhất. Thay vì vận hành rời rạc theo từng lĩnh vực, IOC hướng tới việc liên thông dữ liệu đa ngành, giúp nhà quản lý có cái nhìn toàn diện và ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn.

Các mục tiêu cốt lõi của IOC bao gồm:

• Thu thập và tích hợp dữ liệu đa nguồn: Kết nối hàng nghìn thiết bị IoT, camera, cảm biến và các hệ thống chuyên ngành để gom về một nền tảng tập trung.
• Giám sát thời gian thực: Hiển thị trực quan tình hình đô thị (lưu lượng giao thông, cảnh báo an ninh, chất lượng không khí, dịch vụ công,...) trên dashboard chung.
• Cảnh báo và xử lý sự cố: Tự động phát hiện tai nạn giao thông, ngập úng, hỏa hoạn, vi phạm an ninh... và gửi cảnh báo cho cơ quan chức năng; đồng thời gợi ý phương án xử lý nhờ phân tích dữ liệu và AI.
• Quản lý dịch vụ công và tương tác người dân: Cho phép người dân gửi phản ánh và theo dõi tiến độ xử lý trên IOC, tăng tính minh bạch và tương tác hai chiều.
• Phân tích dự báo: Sử dụng Big Data, Machine Learning để dự đoán tắc nghẽn giao thông, ô nhiễm môi trường,... tạo các kịch bản phòng ngừa thay vì chỉ ứng phó khi sự cố xảy ra.
• Báo cáo và hỗ trợ quyết định: Tự động tổng hợp, trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ, bản đồ nhiệt trên dashboard để ra quyết định kịp thời và chính xác hơn.

Bốn Trụ cột chức năng của Trung tâm Điều hành

Một IOC tiêu chuẩn phải đảm nhiệm 4 chức năng trọng tâm, tương ứng với 4 trung tâm thành phần chuyên biệt:

• Trung tâm ra quyết định: Phân tích dữ liệu lớn (Big Data), cung cấp báo cáo, dashboard và chỉ số điều hành giúp lãnh đạo đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng thực tế thay vì cảm tính.
• Trung tâm cảnh báo: Giám sát 24/7 có khả năng phát hiện sớm các rủi ro tiềm ẩn, từ thảm họa địa chất, ô nhiễm môi trường đến các nguy cơ về an ninh trật tự, nhằm đưa ra các phương án ngăn chặn kịp thời.
• Trung tâm quản trị: Theo dõi các hoạt động của đô thị, bao gồm hiệu quả dịch vụ công, quản lý đất đai và tiến độ công việc của các cơ quan nhà nước để không ngừng cải thiện hiệu năng bộ máy.
• Trung tâm chỉ huy: Điều phối trong các tình huống khẩn cấp, hỗ trợ liên lạc đa phương tiện và điều hành văn phòng mọi lúc mọi nơi, đảm bảo sự thông suốt trong chỉ đạo.

Thực trạng Triển khai IOC tại Việt Nam

Theo các số liệu thống kê mới nhất, Việt Nam có 48/63 tỉnh, thành đang triển khai đô thị thông minh. Trong đó, Tập đoàn VNPT đã khẳng định vị thế dẫn đầu khi triển khai thành công 36 IOC cấp tỉnh và 54 IOC cấp huyện tại 45 địa phương khác nhau. Viettel Solutions cũng ghi dấu ấn đậm nét với các dự án IOC đóng vai trò là "bộ não số" cho nhiều tỉnh thành, tập trung vào khả năng phân tích chỉ tiêu KPI và giám sát điều hành tập trung.

Các dự án IOC cấp tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương

Tính đến đầu năm 2026, hơn 40 tỉnh, thành phố đã vận hành IOC cấp tỉnh. Các mốc thời gian triển khai cụ thể của những dự án trọng điểm bao gồm: 

• Thành phố Hồ Chí Minh: Chính thức đi vào hoạt động từ đầu tháng 05/2019, là một trong bốn trụ cột chính của đề án Thành phố Thông minh.
• Đà Lạt (Lâm Đồng): Là địa phương đầu tiên trên cả nước triển khai IOC vào tháng 12/2019.
• Đà Nẵng: Khai trương mô hình IOC mới vào tháng 08/2023. Đây được coi là hình mẫu hiện đại nhất với đầy đủ các phân hệ và tính năng tích hợp sâu.
• Bình Dương: Vận hành IOC cấp tỉnh từ tháng 04/2022. 
• Cần Thơ: Khai trương và vận hành thí điểm vào ngày 28/04/2021.
• Bà Rịa - Vũng Tàu (TP. Vũng Tàu): IOC chính thức hoạt động từ cuối năm 2020.
• Quảng Bình (TP. Đồng Hới): Hoạt động từ năm 2021 với các hệ thống giám sát an ninh và giao thông tích hợp.
• Nhóm triển khai tháng 9/2020: Bao gồm các tỉnh Kon Tum, Bình Phước, Trà Vinh, Phú Thọ và Hòa Bình.
• Nhóm triển khai trước tháng 9/2020: Bao gồm Hà Nam, Cao Bằng, Tây Ninh và TP. Hà Giang. 
• Đắk Nông: Triển khai từ năm 2022 với 9 phân hệ chức năng.
• Bình Thuận: Bắt đầu triển khai thử nghiệm từ năm 2024 với 6 phân hệ và 161 chỉ tiêu giám sát.

Các dự án IOC cấp huyện và khu vực đặc thù

Xu hướng hiện nay là mở rộng IOC xuống cấp cơ sở và các cơ quan chuyên biệt:

• Quảng Nam: Đã triển khai rộng rãi tại các huyện Duy Xuyên, Bắc Trà My, Nông Sơn và Thăng Bình. Các huyện Nam Trà My, Đông Giang cũng đang trong giai đoạn vận hành thử nghiệm.
• Thủ Dầu Một (Bình Dương): Mở rộng IOC xuống cấp thành phố thuộc tỉnh từ tháng 12/2023.
• Ủy ban Kiểm tra Trung ương: Ra mắt Giai đoạn 1 vào ngày 10/12/2024; dự kiến hoàn thiện Giai đoạn 2 vào tháng 6/2026 và Giai đoạn 3 (phát triển cảnh báo sớm) trong năm 2026 - 2027.
• Phú Quốc (Kiên Giang): Đang triển khai dự án IOC toàn diện, dự kiến chính thức đi vào vận hành từ tháng 3/2027 để phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.

Thống kê theo đơn vị cung cấp giải pháp

Hai tập đoàn công nghệ lớn đóng vai trò chủ chốt trong việc phủ sóng IOC trên toàn quốc:

• VNPT: Đã triển khai thành công 36 IOC cấp tỉnh và 54 IOC cấp huyện tại 45 địa phương.
• Viettel Solutions: Đã triển khai hơn 40 hệ thống IOC cho các tỉnh, thành phố, tiêu biểu như mô hình tại Đà Nẵng và Thừa Thiên Huế.

Ngoài các dự án đã vận hành, nhiều địa phương như Ninh Bình đang trong quá trình rà soát và chuẩn hóa lại hệ thống IOC để đảm bảo kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia theo các quy chuẩn kỹ thuật mới.

KPS - Đơn vị cung cấp giải pháp an ninh tích hợp tại Việt Nam

Với năng lực tư vấn - thiết kế - tích hợp - triển khai các hệ thống an ninh và đô thị thông minh, KPS khẳng định vai trò là đơn vị cung cấp giải pháp an ninh tích hợp hàng đầu, đáp ứng toàn diện nhu cầu từ giám sát, điều hành đến bảo mật và an toàn vận hành.

Sở hữu hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, KPS là nhà phân phối và đối tác chính thức của nhiều thương hiệu uy tín hàng đầu thế giới như i-PRO, BOSCH, CNB, Legrand, Genetec, MAG, ABB, GST, Optex, Tycon, Simplex, Janus Fire…, bảo đảm chất lượng, tính tương thích và độ tin cậy cao cho từng dự án.

Không chỉ cung cấp thiết bị, KPS hướng tới giải pháp tổng thể, lấy công nghệ làm nền tảng, lấy hiệu quả vận hành và giá trị bền vững làm mục tiêu, đồng hành cùng chính quyền, doanh nghiệp trong hành trình xây dựng hệ thống an ninh - an toàn - thông minh.

Khám phá hệ sinh thái giải pháp an ninh tích hợp của KPS tại đây!